Cần bao nhiêu ảnh là đủ dùng?
Câu hỏi đúng không phải 'chụp bao nhiêu' mà là 'ảnh sẽ xuất hiện ở đâu'.
Số ảnh cần chụp phải suy ngược từ danh sách điểm chạm (nơi ảnh xuất hiện: trang chủ, trang sản phẩm, quảng cáo, mạng xã hội, catalogue) rồi cộng thành danh sách góc chụp cụ thể. Với một dòng sản phẩm cơ bản, khoảng 30 ảnh hoàn thiện đủ phủ website và mạng xã hội; muốn phủ đa kênh thì cần khoảng 50 ảnh; ra bộ sưu tập hoặc chiến dịch nhiều tuyến thì mới cần đến 60 đến 80 ảnh. Chụp nhiều hơn nhu cầu thật không phải ưu điểm mà là chi phí hậu kỳ bị phình ra mà không có chỗ dùng.
- đi ngược từ điểm chạm ra số ảnh cần
- bộ gọn cho web và mạng xã hội cơ bản
- bộ vừa phủ web sàn và quảng cáo
- bộ lớn cho bộ sưu tập chiến dịch nhiều tuyến
- đếm ảnh theo cảm tính không theo nhu cầu kênh
- chụp dư không có chỗ dùng phình chi phí hậu kỳ
Một câu hỏi rất thực tế, và câu trả lời ngắn gọn là: không có con số đúng nếu chưa biết ảnh sẽ xuất hiện ở đâu. Sinh Vũ không bao giờ chốt số ảnh trước rồi mới nghĩ dùng vào đâu. Chiều ngược lại mới đúng: liệt kê điểm chạm, lập danh sách góc chụp (shot list), rồi số ảnh tự hiện ra.
Đi từ điểm chạm, không từ con số
Điểm chạm (touchpoint) là mọi nơi khách hàng nhìn thấy ảnh của Anh / Chị: trang chủ website, trang sản phẩm, banner quảng cáo, bài đăng mạng xã hội, catalogue in, bao bì, email marketing. Mỗi điểm chạm thường yêu cầu định dạng và góc nhìn khác nhau.
Cách làm của Sinh Vũ ở tiền kỳ là yêu cầu Anh / Chị liệt kê từng điểm chạm sẽ dùng ảnh, sau đó xác định định dạng cần thiết cho từng nơi: ngang, dọc hay vuông. Từ đó mới ra danh sách góc chụp cụ thể. Tổng số ảnh hoàn thiện là kết quả cuối, không phải điểm khởi đầu.
Ba mức tham khảo của Sinh Vũ
Dưới đây là ba mức Sinh Vũ dùng nội bộ để định hướng sơ bộ với khách trước khi lập danh sách góc chụp chi tiết. Đây là phân tầng gói của Sinh Vũ, không phải chuẩn chung của ngành.
Gói Cơ bản, khoảng 30 ảnh hoàn thiện: Phù hợp khi Anh / Chị mới có website và mạng xã hội cơ bản, chưa chạy quảng cáo nhiều kênh, số dòng sản phẩm ít. Bộ ảnh phủ trang chủ, một vài trang sản phẩm và nội dung mạng xã hội cơ bản.
Gói Tiêu chuẩn, khoảng 50 ảnh hoàn thiện: Phù hợp khi cần phủ đa kênh đồng thời: website, sàn thương mại điện tử, quảng cáo trả phí, nhiều định dạng mạng xã hội. Bộ ảnh gồm ảnh chủ lực, ảnh phụ, một phần ảnh lifestyle (ảnh có bối cảnh sử dụng thật) và flat lay (chụp từ trên xuống trên mặt phẳng).
Gói Cao cấp, từ 60 đến 80 ảnh hoàn thiện: Phù hợp khi ra bộ sưu tập mới, chiến dịch truyền thông nhiều tuyến, hoặc cần tài nguyên hình ảnh cho 6 đến 12 tháng tới. Tỷ lệ ảnh lifestyle và có người mẫu cao hơn, đòi hỏi dàn dựng phức tạp hơn.
Các yếu tố quyết định con số thật
- Số dòng sản phẩm hoặc mã hàng (SKU, tức mã nhận diện từng sản phẩm riêng biệt): mỗi dòng cần tập ảnh riêng.
- Tỷ lệ ảnh chủ lực so với ảnh phụ và ảnh lifestyle: ảnh có người mẫu và dàn dựng mất nhiều thời gian hơn, nên số lượng hoàn thiện trong một buổi ít hơn ảnh nền sạch.
- Định dạng dọc cho mạng xã hội: đây là góc hay bị quên nhất, dẫn đến phải chụp lại sau.
- Nhu cầu dự phòng cho chiến dịch 6 đến 12 tháng tới: nếu có kế hoạch sale lớn hoặc ra mắt dòng mới, tính luôn vào đợt này tiết kiệm hơn mở thêm đợt sau.
- Ngân sách hậu kỳ: retouch và xử lý màu tính theo số ảnh chọn cuối, không theo số ảnh chụp thô.
Lỗi thường gặp khi chốt số ảnh
- Chốt con số theo cảm tính ("chụp 100 ảnh cho chắc") rồi trả chi phí hậu kỳ cho ảnh không bao giờ dùng đến.
- Quên định dạng dọc cho Stories và Reels, sau đó phải cắt ảnh ngang không đạt yêu cầu hoặc mở đợt chụp bổ sung.
- Gộp toàn bộ nhu cầu cả năm vào một con số mà không tách theo từng dòng sản phẩm, khiến danh sách góc chụp bị mơ hồ và dễ thiếu sót.
- Chụp dư nhiều để "có lựa chọn" nhưng không có kế hoạch tuyển chọn, hậu kỳ bị tắc nghẽn và ảnh tốt bị chôn vùi trong kho.
Thiếu ảnh chủ lực mới là vấn đề thật. Thừa ảnh không có chỗ dùng chỉ là chi phí lãng phí.
Sinh Vũ R1, nguyên tắc lập danh sách góc chụp
Góc nhìn của Sinh Vũ
Sinh Vũ chốt số ảnh bằng cách lập danh sách góc chụp bám định vị thương hiệu và kênh xuất hiện ngay từ tiền kỳ, trước khi đặt lịch studio. Bộ danh sách này chia rõ ảnh chủ lực (hero), ảnh phụ, ảnh lifestyle và flat lay cho từng dòng sản phẩm. Con số cuối cùng luôn suy từ nhu cầu thật của Anh / Chị, không phải từ giá gói dịch vụ hay thói quen chụp theo cảm tính.
Nếu Anh / Chị chưa có danh sách điểm chạm, bước đầu tiên Sinh Vũ đề xuất là ngồi liệt kê tất cả kênh sẽ dùng ảnh trong 6 tháng tới, kèm định dạng cần thiết cho từng kênh. Từ đó, con số ảnh tự hội tụ về một khoảng hợp lý.
Checklist quyết định
Chủ đề: Cần bao nhiêu ảnh là đủ cho một đợt chụp?. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com
Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.
Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.
Nguồn tham khảo
Sinh Vũ R1, định nghĩa dịch vụ và phân tầng gói nội bộ. Squareshot, hướng dẫn số ảnh mỗi buổi chụp (tham khảo định tính).
Câu hỏi thường gặp
Tôi có 10 mã sản phẩm, cần chụp tổng cộng bao nhiêu ảnh?
Không có con số cố định cho mỗi mã vì còn phụ thuộc vào số kênh Anh / Chị cần phủ và tỷ lệ ảnh chủ lực so với ảnh phụ. Cách làm đúng là lập danh sách góc chụp cho từng mã, liệt kê rõ ảnh nền sạch, ảnh có người mẫu, ảnh flat lay (chụp từ trên xuống trên mặt phẳng), ảnh chi tiết, rồi mới cộng tổng. Đừng lấy một con số rồi chia đều cho 10 mã.
Chụp nhiều dự phòng có lợi không?
Chụp thêm để có lựa chọn trong buổi chụp là hợp lý, nhưng ảnh hoàn thiện sau hậu kỳ nên bám sát danh sách góc chụp đã chốt. Ảnh chụp dư không được tuyển chọn và hậu kỳ thì không dùng được, trong khi chi phí hậu kỳ tính theo số ảnh chọn cuối. Sinh Vũ khuyên Anh / Chị chốt danh sách góc chụp kỹ ở tiền kỳ thay vì chụp nhiều rồi lọc sau.