Mood Board và Shot List: Cần Không?
Hai tài liệu tiền kỳ này quyết định buổi chụp có ra ảnh dùng được hay không, trước khi Anh Chị tốn một giờ studio.
Cần, trong hầu hết trường hợp. Bảng cảm hứng (mood board) chốt cảm giác tổng thể gồm ánh sáng, màu sắc và tông điệu, còn danh sách góc chụp (shot list) chốt từng ảnh cụ thể ekip phải bắt được trong ngày. Buổi chụp mini, đơn giản có thể làm gọn, nhưng bỏ hẳn cả hai thường dẫn đến ảnh rời rạc và phải chụp lại. Đầu tư vào tiền kỳ chính là cách tiết kiệm chi phí thực tế nhất.
- dự án nhiều hạng mục nhiều người
- nhiều đợt chụp cần nhất quán
- chiến dịch lớn nhiều tuyến concept
- buổi mini sản phẩm đơn giản tối thiểu dùng shot list cốt lõi
Nhiều chủ doanh nghiệp xem mood board và shot list là thủ tục hành chính của studio, điền cho có rồi bỏ qua. Đó là nhầm lẫn đắt tiền. Hai tài liệu này không phục vụ studio, chúng phục vụ Anh Chị: chốt hướng đi trước khi tiêu tiền vào giờ máy, giờ người và giờ thuê địa điểm.
Hai tài liệu làm việc gì
Bảng cảm hứng (mood board) là tập hợp hình ảnh tham chiếu được chọn lọc, dùng để khóa cảm giác tổng thể của buổi chụp: ánh sáng rõ hay mờ, màu lạnh hay ấm, bối cảnh tối giản hay có kết cấu, tư thế tự nhiên hay dàn dựng. Nó trả lời câu hỏi "buổi chụp này trông như thế nào" trước khi cầm máy.
Danh sách góc chụp (shot list) là bản cụ thể hóa của mood board thành từng ảnh phải có: góc chụp nào, hạng mục nào, dùng ở kênh nào. Nó trả lời câu hỏi "hôm nay phải bắt được những gì" để ekip không bỏ sót.
Hai tài liệu này bổ trợ nhau. Có mood board mà không ra shot list, định hướng thị giác vẫn chỉ nằm trong đầu, không dịch thành hành động cụ thể trong ngày chụp.
Khi nào bắt buộc, khi nào có thể rút gọn
Dự án nhiều hạng mục, nhiều người, nhiều kênh: Làm đầy đủ cả mood board lẫn shot list chi tiết. Càng nhiều người trong ekip (nhiếp ảnh gia, stylist, ánh sáng, giám đốc nghệ thuật), mức độ lệch nhau càng cao nếu không có tài liệu chung. Chiến dịch lớn nên làm mood board riêng cho từng tuyến concept.
Buổi chụp mini, sản phẩm đơn giản, một mình nhiếp ảnh gia: Có thể rút gọn mood board thành vài tham chiếu chọn lọc, nhưng tối thiểu vẫn phải có danh sách góc chụp cốt lõi. Bỏ hẳn shot list ngay cả với buổi nhỏ là rủi ro, vì đây là thứ duy nhất đảm bảo Anh Chị không ra về thiếu ảnh cho một kênh cụ thể.
Yếu tố cần cân nhắc
- Quy mô buổi chụp và số hạng mục: càng lớn, càng cần tài liệu chi tiết hơn.
- Số kênh sử dụng ảnh: web, mạng xã hội, in ấn, quảng cáo, mỗi kênh đòi tỉ lệ và góc khác nhau, shot list giúp không bỏ sót.
- Số người cần đồng bộ trong ekip: mỗi người thêm vào là thêm một khả năng hiểu sai concept.
- Ngân sách và rủi ro nếu phải chụp lại: một buổi chụp lại thường đắt hơn nhiều so với vài giờ làm tiền kỳ.
- Mức độ rõ của concept trước buổi chụp: concept càng mơ hồ, mood board càng quan trọng để buộc quyết định.
Mood board chính là buổi chụp được quyết định trước buổi chụp.
StudioBinder, How to Make a Photography Mood Board
Lỗi thường gặp
- Coi mood board là thứ trang trí, không liên quan đến kết quả thực tế, nên bỏ qua.
- Nhồi quá nhiều hình tham chiếu mâu thuẫn nhau vào một mood board, kết quả là không ai biết đích thực đang nhắm tới cảm giác nào.
- Có mood board nhưng không chuyển thành shot list, dẫn đến thiếu ảnh khi bắt đầu lên hình cho các kênh.
- Không chốt tài liệu với chủ doanh nghiệp trước ngày chụp, dẫn đến phát sinh yêu cầu mới giữa buổi hoặc sau buổi.
Góc nhìn của Sinh Vũ
Sinh Vũ xem tiền kỳ (pre-production), bao gồm mood board định hướng thị giác và shot list chi tiết, là một hạng mục bàn giao riêng, không phải bước chuẩn bị nháp. Cả hai được chốt trước buổi chụp, không phải trong ngày chụp.
Lý do thực tế: khi mọi người trong ekip nhìn vào cùng một tài liệu, quyết định trên phim trường nhanh hơn và ít tranh luận hơn. Khi Anh Chị đã chốt shot list, Anh Chị biết chính xác mình đang mua gì trong buổi chụp đó, không phải đoán sau khi nhận file.
Với những khách hàng tự hỏi liệu tiền kỳ có đáng đầu tư không, câu trả lời của Sinh Vũ luôn là: chi phí làm lại một buổi chụp thường cao hơn chi phí làm đúng từ đầu. Mood board và shot list là hai công cụ rẻ nhất để tránh điều đó.
Checklist quyết định
Chủ đề: Có cần mood board và shot list trước khi chụp không?. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com
Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.
Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.
Nguồn tham khảo
StudioBinder, How to Make a Photography Mood Board; Shopify, How To Create a Photography Style Guide; Sinh Vũ, mô tả dịch vụ R1 Nhiếp ảnh thương hiệu (nội bộ).
Câu hỏi thường gặp
Nếu tôi đã có concept rõ trong đầu, tôi có cần làm mood board không?
Vẫn cần, vì concept trong đầu Anh Chị và concept trong đầu nhiếp ảnh gia chưa chắc là một. Mood board là công cụ để đưa hình dung đó ra ngoài thành tài liệu chung, giúp cả ekip nhìn vào cùng một thứ. Không có tài liệu chung, sai lệch thường chỉ lộ ra giữa buổi chụp, lúc đó sửa tốn kém hơn rất nhiều.
Buổi chụp sản phẩm nhỏ, chỉ vài chục sản phẩm, có cần shot list không?
Tối thiểu vẫn cần danh sách góc chụp cốt lõi, dù viết gọn trên một trang. Shot list giúp Anh Chị kiểm soát được mình đang chụp để dùng ở đâu, tránh tình trạng xong buổi chụp mới phát hiện thiếu góc ngang cho banner web hay thiếu ảnh vuông cho mạng xã hội.