Người mẫu hay chỉ sản phẩm?

Đây là câu hỏi Sinh Vũ gặp thường xuyên ở giai đoạn lên shot list (danh sách cảnh chụp). Câu trả lời không nằm ở sở thích mà nằm ở mục đích sử dụng ảnh, kênh phân phối và ngân sách thực tế của từng dự án.

Hai loại ảnh phục vụ hai mục đích khác nhau

Ảnh sản phẩm đơn thuần, chụp trên nền sạch hoặc trong bối cảnh tối giản, phục vụ việc mô tả và bán hàng. Khách nhìn thấy hình dáng, chất liệu, màu sắc, chi tiết kỹ thuật. Đây là loại ảnh bắt buộc cho sàn thương mại điện tử, catalog và tài liệu báo giá.

Ảnh có người, thường gọi là ảnh lifestyle (ảnh phong cách sống), phục vụ việc bán trải nghiệm và cảm xúc. Người xem không chỉ thấy sản phẩm mà thấy sản phẩm đang được dùng trong một bối cảnh họ muốn thuộc về. Loại ảnh này phù hợp cho quảng cáo, trang đích và nội dung mạng xã hội.

Người mẫu phải phục vụ nội dung, không phải làm nền cho có

Nghiên cứu từ Nielsen Norman Group về ảnh trên web cho thấy: ảnh có người thật và có liên quan đến nội dung thu hút sự chú ý tốt hơn ảnh trang trí. Nhưng người mẫu chung chung, kiểu ảnh kho, vẫn bị người xem bỏ qua như thể không tồn tại.

Điều này có nghĩa là việc đưa người vào ảnh không tự động làm ảnh hiệu quả hơn. Người mẫu phải được chọn đúng với chân dung khách mục tiêu của thương hiệu, và phải xuất hiện trong bối cảnh có ý nghĩa với sản phẩm. Nếu không đạt được hai điều đó, ảnh sản phẩm sạch đôi khi còn thuyết phục hơn.

Nghĩa vụ pháp lý cần làm rõ từ đầu

Khi dùng ảnh có người cho mục đích thương mại, Anh, Chị cần giấy đồng ý hình ảnh, tiếng Anh gọi là model release. Giấy này cần ghi rõ ba thứ: ảnh được dùng ở kênh nào, phục vụ mục đích gì và trong thời hạn bao lâu.

Vấn đề hay xảy ra là giấy ký lúc chụp nhưng phạm vi quá hẹp, chỉ bao gồm một kênh hoặc một thời gian ngắn. Khi thương hiệu mở rộng sang kênh mới hoặc muốn dùng ảnh lâu hơn, phải đàm phán lại với người mẫu, hoặc nếu không liên lạc được thì phải chụp lại. Sinh Vũ làm rõ phạm vi này trong tài liệu bàn giao ngay ở giai đoạn tiền kỳ để tránh vướng mắc sau.

Khi dùng ảnh có người cho mục đích thương mại, cần giấy đồng ý hình ảnh ghi rõ ảnh được dùng ở đâu và trong bao lâu.

ASMP, Licensing Guide và Model Release

Lỗi thường gặp khi quyết định vội

• Thuê người mẫu vì thấy đối thủ dùng, nhưng không xác định người mẫu đó phục vụ thông điệp gì cụ thể.
• Chọn người mẫu không khớp với chân dung khách mục tiêu, khiến ảnh đẹp nhưng không tạo được sự đồng nhất.
• Bỏ qua hoặc ký giấy đồng ý hình ảnh qua loa, rồi vướng khi muốn mở rộng phạm vi dùng.
• Dồn toàn bộ ngân sách vào buổi chụp có người mẫu, thiếu ảnh sản phẩm cơ bản đủ chất lượng để dùng trên sàn và catalog.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ quyết định có người mẫu hay không ngay khi lên shot list, dựa trên mục đích từng ảnh và kênh sẽ dùng. Casting người mẫu là hạng mục tùy chọn trong tiền kỳ, không mặc định mọi dự án đều cần.

Với dự án ngân sách hạn chế, Sinh Vũ thường đề xuất xây nền sản phẩm chắc trước. Nếu cần yếu tố con người, chỉ cần bàn tay hoặc một phần cơ thể liên quan đến cách dùng đã đủ để tạo bối cảnh, không cần cả dàn mẫu đầy đủ. Cách này giữ ngân sách hiệu quả hơn và vẫn đạt được mục tiêu truyền thông cần thiết.