Chuyên môn · Bản quyền, quyền dùng và chi phí

Phí gia hạn quyền dùng ảnh: tính thế nào

Gia hạn không đương nhiên và không miễn phí, nhưng thường rẻ hơn lần đầu nếu Anh Chị xử lý đúng thời điểm.

Chốt nhanh

Phí gia hạn quyền dùng ảnh được tính theo phạm vi Anh Chị muốn tiếp tục dùng tại thời điểm gia hạn, không tính lại phí sáng tạo và chi phí sản xuất từ đầu, nên thường thấp hơn lần đầu. Nếu muốn mở rộng sang kênh hoặc lãnh thổ mới, phí sẽ tính thêm phần quyền phát sinh đó, có thể cộng vào ngay giữa kỳ mà không cần chờ hết hạn. Điều kiện bắt buộc: thỏa thuận phải xong bằng văn bản trước khi giấy phép cũ hết hiệu lực, vì tiếp tục dùng sau hạn mà chưa gia hạn là xâm phạm bản quyền.

Đối sánh nhanh
Nên chọn hướng này khi
  • ảnh vẫn hiệu quả muốn dùng tiếp qua kỳ hạn cũ
  • phát sinh chạy quảng cáo lên bao bì kênh mới giữa kỳ
  • chốt gia hạn trước khi hết hạn tránh vượt quyền
Chưa cần khi
  • để giấy phép hết hạn mới hỏi gia hạn đã vi phạm
  • sản phẩm người mẫu phong cách đã lỗi thời nên chụp lại

Khi một bộ ảnh thương mại vẫn còn hiệu quả nhưng giấy phép sắp hết hạn, câu hỏi thực tế nhất không phải "chụp lại hay thôi" mà là "gia hạn tốn bao nhiêu và cần làm gì". Phí gia hạn quyền dùng ảnh được tính theo phạm vi tiếp tục sử dụng tại thời điểm gia hạn, không phải theo chi phí ban đầu của cả buổi chụp. Điều đó có nghĩa là về nguyên tắc, gia hạn thường rẻ hơn lần đầu, nhưng nó không miễn phí và không tự động xảy ra.

Phí gia hạn được tính thế nào

Khi Anh Chị ký hợp đồng chụp ảnh thương mại lần đầu, tổng phí gồm hai phần riêng biệt: phí sáng tạo và sản xuất, tức công sức lên ý tưởng, thực hiện buổi chụp, hậu kỳ; và phí cấp quyền dùng, tức quyền sử dụng ảnh trong phạm vi, thời hạn, kênh đã thỏa thuận. Khi gia hạn, phần sáng tạo và sản xuất không phát sinh lại vì công việc đó đã hoàn thành. Phí gia hạn chỉ tính phần quyền dùng, dựa trên mức giá tại thời điểm gia hạn và phạm vi Anh Chị muốn tiếp tục.

Một số nhiếp ảnh gia hoặc agency áp chiết khấu (giảm giá) nhất định cho gia hạn vì không có chi phí sản xuất mới. Một số khác tính theo bảng giá quyền dùng hiện hành mà không có chiết khấu. Cả hai đều hợp lý, vì giá quyền dùng phụ thuộc vào thị trường tại thời điểm đó, không nhất thiết phải thấp hơn mãi so với lần đầu.

Gia hạn thời hạn khác mở rộng kênh như thế nào

Gia hạn thời hạn: Anh Chị vẫn dùng ảnh trong cùng kênh và lãnh thổ cũ, chỉ kéo dài thêm thời gian. Phí tính theo phạm vi tiếp tục đó.

Mở rộng kênh hoặc lãnh thổ: Anh Chị muốn đưa ảnh sang kênh mới, chẳng hạn từ mạng xã hội sang bao bì sản phẩm, hoặc từ thị trường trong nước sang xuất khẩu. Phí tính thêm phần quyền phát sinh của kênh hoặc lãnh thổ mới. Việc này có thể thỏa thuận ngay giữa kỳ hạn đang chạy, không cần chờ hết hạn.

Hai loại điều chỉnh này có thể xảy ra độc lập hoặc cùng lúc. Anh Chị cần xác định rõ mình cần loại nào để thỏa thuận đúng với nhiếp ảnh gia, tránh trả phí nhầm hoặc thiếu phạm vi.

Thời điểm: khi nào phải hành động

Đây là điểm nhiều khách bỏ qua nhất. Gia hạn không đương nhiên, tức là giấy phép không tự động kéo dài dù Anh Chị vẫn đang dùng ảnh đó. Khi giấy phép hết hiệu lực mà chưa có thỏa thuận gia hạn, mỗi lần ảnh tiếp tục xuất hiện trên kênh của Anh Chị đều là sử dụng ngoài phạm vi được phép, tức xâm phạm bản quyền theo quy định pháp luật.

Thời điểm hợp lý để chủ động là trước khi hết hạn đủ sớm để hai bên đàm phán và ký văn bản. Nếu Anh Chị để đến sát hạn hoặc đã qua hạn, vị thế đàm phán yếu hơn và rủi ro pháp lý tăng lên.

Tiếp tục dùng ảnh sau khi giấy phép hết hạn mà chưa gia hạn là xâm phạm bản quyền, kèm rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Pixsy, hướng dẫn cấp phép hình ảnh thương mại

Lỗi thường gặp nhất

  • Để giấy phép hết hạn rồi mới hỏi gia hạn: lúc đó ảnh đã được dùng quá hạn, rủi ro đã phát sinh.
  • Nghĩ gia hạn là miễn phí vì "ảnh đã có sẵn rồi": ảnh có sẵn là đúng, nhưng quyền dùng là thứ riêng biệt, không đi kèm vô thời hạn.
  • Mở rộng sang kênh mới mà không bổ sung phí quyền: chạy quảng cáo trả phí, in bao bì, đưa lên bảng hiệu ngoài trời là các kênh thường có yêu cầu quyền dùng riêng so với đăng mạng xã hội thông thường.
  • Quên kiểm tra quyền hình ảnh người mẫu và địa điểm: gia hạn với nhiếp ảnh gia chỉ xử lý quyền tác giả, không tự động gia hạn các thỏa thuận với người mẫu hoặc chủ địa điểm trong ảnh.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ khuyến khích Anh Chị coi mỗi giấy phép ảnh như một hợp đồng thuê có mốc kết thúc cụ thể, không phải sở hữu vô thời hạn. Cách thực tế nhất là ghi mốc hết hạn ngay khi nhận bàn giao, và đặt nhắc nhở trước đó vài tuần để có thời gian quyết định: gia hạn, mở rộng hay chụp lại.

Sau khi bàn giao, Sinh Vũ không quản lý mốc hạn dùng thay Anh Chị, vì đó là phần nằm trong quy trình nội bộ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi Anh Chị cần mở rộng phạm vi hoặc bổ sung đợt chụp mới, Sinh Vũ sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ thực hiện. Và mỗi khi gia hạn liên quan đến ảnh có người mẫu hoặc địa điểm nhận dạng được, Sinh Vũ sẽ nhắc Anh Chị kiểm tra các thỏa thuận đi kèm còn hiệu lực không, vì đây là phần dễ bỏ sót nhất trong toàn bộ quy trình gia hạn.

Công cụ mang về

Checklist quyết định

Chủ đề: Phí tái sử dụng và gia hạn quyền dùng ảnh tính thế nào. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com

0 trên 7 mục

Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.

Dấu hiệu cho thấy Anh / Chị nên làm
Câu hỏi cần trả lời trước khi quyết định

Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.

Nguồn tham khảo

Architectural Photography Almanac, hướng dẫn phí gia hạn giấy phép ảnh; Pixsy, hướng dẫn cấp phép hình ảnh thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Gia hạn quyền dùng ảnh có rẻ hơn chụp lại không?

Thường là có. Phí gia hạn không tính lại chi phí sáng tạo và sản xuất, chỉ tính phần quyền dùng theo phạm vi tiếp tục. Tuy nhiên, nếu sản phẩm, người mẫu hoặc phong cách hình ảnh đã lỗi thời so với thương hiệu hiện tại, chụp lại có thể là lựa chọn hợp lý hơn về mặt kinh doanh dù tốn kém hơn.

Nếu muốn đưa ảnh lên kênh mới giữa kỳ hạn thì phải làm gì?

Anh Chị không cần chờ giấy phép hết hạn mới điều chỉnh. Mở rộng sang kênh hoặc lãnh thổ mới có thể thỏa thuận và cộng phí ngay trong kỳ hạn đang chạy. Điều quan trọng là phải chốt bằng văn bản trước khi thực sự đăng hoặc phát hành trên kênh mới đó, không phải sau.

Gia hạn quyền tác giả có bao gồm luôn quyền hình ảnh người mẫu không?

Không. Đây là hai loại quyền độc lập. Gia hạn thỏa thuận với nhiếp ảnh gia chỉ điều chỉnh quyền tác giả của bức ảnh. Quyền hình ảnh người mẫu và quyền sử dụng địa điểm được ghi trong các văn bản riêng, và Anh Chị cần kiểm tra các văn bản đó còn hiệu lực không trước khi tiếp tục dùng ảnh.

← Về Nhiếp ảnh thương hiệu
{INJ}