Chuyên môn · Chuẩn bị trước sâu tới đâu

Bỏ qua chuẩn bị trước: tiết kiệm hay đánh đổi?

Phí chuẩn bị không biến mất khi Anh Chị cắt nó, nó chỉ chuyển sang chỗ đắt hơn.

Chốt nhanh

Cắt khâu chuẩn bị hiếm khi tiết kiệm thật: chi phí không biến mất mà dời sang chính ngày làm và sang chất lượng quyết định. Buổi làm không có nền thường đốt phần lớn thời gian để dò xem mọi người đang nghĩ gì, rồi chốt trên cảm tính thay vì dữ kiện, khiến vài tuần sau lại phải họp lại. Cái đáng làm là chỉnh quy mô chuẩn bị cho vừa với độ lớn của quyết định, không phải cắt sạch.

Đối sánh nhanh
Nên chọn hướng này khi
  • quyet dinh nho, it ben, doi da cung nam du kien, hoac vua co audit con moi
  • neu buoc phai lam gap thi toi thieu van can chot quyet dinh can ra va gom du lieu cot loi
  • quyet dinh lon hoac kho dao nguoc, nhieu ben bat dong, chua chot duoc cau hoi can tra loi
Chưa cần khi
  • cat chuan bi cho mot quyet dinh lon kho dao nguoc
  • nhieu ben bat dong ma khong phong van truoc

Sinh Vũ nghe câu này thường xuyên: "Mình bỏ bước chuẩn bị để tiết kiệm thời gian và chi phí, vào thẳng buổi làm luôn được không?" Câu trả lời là được, nhưng Anh Chị nên biết mình đang đánh đổi gì. Phí chuẩn bị không biến mất khi Anh Chị cắt nó. Nó chuyển sang chỗ đắt hơn.

Chi phí thật của một buổi họp không có nền

Buổi làm tập hợp ban lãnh đạo, trưởng phòng, tư vấn, đôi khi cả đối tác. Mỗi người trong phòng có giá trị thời gian của mình. Khi không có chuẩn bị, phần lớn thời gian đầu buổi dùng để dò xem mọi người đang nghĩ gì, định nghĩa lại vấn đề, và tranh luận về những điều lẽ ra đã phải chốt từ trước. Đó là chi phí thật, tính bằng giờ của nhiều người cộng lại, chỉ là không xuất hiện trên hóa đơn chuẩn bị.

Hệ quả kép xảy ra khi buổi đó ra một quyết định mong manh vì thiếu dữ kiện nền. Vài tuần sau đội phải họp lại. Lúc đó chi phí nhân đôi.

Rủi ro theo từng loại quyết định

Không phải mọi quyết định đều cần cùng một mức chuẩn bị. Cách Sinh Vũ nhìn là theo hai trục: độ lớn và độ khó đảo ngược.

  • Quyết định nhỏ, dễ đảo ngược: điều chỉnh ngôn từ, thử palette màu mới, cập nhật một tài liệu nội bộ. Chuẩn bị rút gọn được, thậm chí có thể bỏ qua nếu đội đã nắm đủ dữ kiện.
  • Quyết định lớn, khó đảo ngược: định vị thương hiệu, đặt tên sản phẩm mới, tái cấu trúc danh mục. Bỏ chuẩn bị ở đây là rủi ro cao vì sai thì sửa tốn kém, đôi khi không sửa được hoàn toàn.
  • Nhiều bên bất đồng: khi trong phòng có người chưa đồng thuận về định hướng, thiếu tài liệu nền chung khiến tranh luận không có điểm neo, buổi dễ kết thúc mà không ai thực sự cam kết.

Bỏ khâu khám phá đầu vào không làm chi phí biến mất mà đẩy nó ra sau, tốn hơn khi phải sửa.

Patrick Iverson, Brand Discovery

Lỗi phổ biến khi cắt chuẩn bị

  • Xem phí chuẩn bị là khoản cắt được mà quên chi phí thời gian của cả phòng trong ngày làm.
  • Tưởng cứ tập trung đủ người vào phòng là tự khắc ra được quyết định tốt.
  • Vào buổi mới phát hiện thiếu số liệu nền, phải dừng lại giữa chừng để đi tìm.
  • Chốt nhanh cho xong rồi vài tuần sau họp lại vì quyết định không có cơ sở đủ vững.

Theo IAF (International Association of Facilitators, tổ chức nghề điều phối quốc tế), chuẩn bị đầu vào gồm hiểu mục tiêu, phỏng vấn người liên quan, dựng mẫu kết quả và thiết kế nghị trình là phần đặt nền để buổi làm đạt được kết quả mong muốn. Không có nền đó, người điều phối dù giỏi cũng chỉ xử lý được bề mặt.

Khi nào có thể rút gọn, khi nào không nên cắt

Có thể rút gọn chuẩn bị khi: quyết định nhỏ và ít bên liên quan, đội đã cùng nắm dữ kiện từ một dự án trước đó, hoặc vừa có audit còn mới có thể dùng lại. Trong trường hợp này Anh Chị tiết kiệm thật, không phải giả. Không nên cắt khi: quyết định lớn hoặc khó đảo ngược, nhiều bên chưa đồng thuận, hoặc chưa ai trong đội chốt được đúng câu hỏi cần buổi làm trả lời. Nếu buộc phải làm gấp, tối thiểu vẫn cần chốt câu hỏi trọng tâm và gom dữ liệu cốt lõi trước.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ thiết kế S5 (tên quy trình tư vấn của Sinh Vũ) với một tuần phỏng vấn và một tuần dựng tài liệu trước ngày làm chính, vì kinh nghiệm thực tế cho thấy buổi làm thường chỉ tốt bằng công bỏ vào trước nó. Đây là lựa chọn thiết kế của Sinh Vũ, không phải chuẩn ngành duy nhất đúng.

Điều Sinh Vũ tối ưu không phải là bỏ chuẩn bị mà là chỉnh quy mô cho vừa: buổi một đối một thì gọn, workshop nhiều bên thì sâu. Khách muốn tiết kiệm thật có thể dùng lại dữ liệu và audit đang có để rút ngắn khâu này, thay vì bỏ trắng. Đó là cách tiết kiệm không kéo theo rủi ro chất lượng.

Công cụ mang về

Checklist quyết định

Chủ đề: Bỏ qua chuẩn bị trước để tiết kiệm, rủi ro gì. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com

0 trên 6 mục

Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.

Dấu hiệu cho thấy Anh / Chị nên làm
Câu hỏi cần trả lời trước khi quyết định

Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.

Nguồn tham khảo

IAF Handbook of Group Facilitation (International Association of Facilitators); Brand Discovery, What It Is (Patrick Iverson); Brand Workshop Guide, Pre-Workshop Research (Vantage Branding); kinh nghiệm thực hành S5 của Sinh Vũ Studio.

Câu hỏi thường gặp

Nếu đội tôi đã làm cùng nhau lâu rồi, có cần chuẩn bị nhiều không?

Đội quen nhau giúp buổi chạy trơn hơn nhưng không thay được dữ liệu. Rủi ro điển hình là mọi người cùng giả định một câu chuyện quen thuộc mà không ai kiểm tra lại, nên quyết định ra nhanh nhưng dựa trên nền lung lay. Tối thiểu vẫn nên chốt đúng câu hỏi cần trả lời và gom số liệu cốt lõi trước khi vào phòng.

Tôi có thể thay chuẩn bị bằng cách kéo dài thêm giờ trong ngày làm không?

Không thay được một đổi một. Dữ liệu thu thập trước buổi, như kết quả phỏng vấn hay audit, cần thời gian thực địa mà buổi họp không cho phép. Kéo dài buổi làm thêm vài tiếng không tạo ra được thông tin đó, chỉ làm mọi người mệt hơn và dễ chốt để cho xong.

← Về Tư vấn và workshop
{INJ}