Phong thủy trong đặt tên: tham khảo hay ràng buộc
Nếu Anh Chị đặt phong thủy ở đầu quy trình, rất có thể đến cuối không còn tên nào vừa hợp mệnh, vừa đăng ký được, vừa khách hàng đọc được.
Phong thủy có thể là một tiêu chí nếu nó quan trọng với Anh Chị, nhưng không nên để nó là bộ lọc đầu tiên. Thứ tự đúng là: tên phải hợp định vị, dễ đọc, đăng ký được trước, rồi trong số các phương án đã mạnh đó mới để phong thủy giúp lựa chọn. Đây là niềm tin cá nhân, cần tách bạch rõ với lập luận chiến lược.
- chủ doanh nghiệp coi trọng phong thủy, dùng như lớp cân nhắc cuối
- giữ phong thủy ở mức tham khảo nhẹ khi khách không đặt nặng yếu tố này
- tiêu chí cứng như đăng ký được và dễ đọc phải thắng khi mâu thuẫn
- cho thầy phong thủy chốt tên trước khi soi định vị và pháp lý
- ràng buộc số nét, ngũ hành chặt tới mức không còn tên đọc hay
Khi Anh Chị đưa yêu cầu phong thủy vào dự án đặt tên, câu hỏi thật không phải là "có nên dùng phong thủy không" mà là "đặt nó ở vị trí nào trong quy trình". Vị trí đó quyết định liệu phong thủy sẽ giúp Anh Chị yên tâm hơn với một cái tên đã mạnh, hay sẽ cắt cụt danh sách đến mức cuối cùng không còn phương án nào đủ điều kiện dùng được.
Thứ tự tiêu chí quyết định tất cả
Một cái tên thương hiệu phải vượt qua ba cửa cứng trước khi bàn đến bất kỳ tiêu chí nào khác. Theo INTA (Hiệp hội Nhãn hiệu Quốc tế) và thực hành ngành, ba cửa đó là: phân biệt được so với đối thủ, đăng ký bảo hộ được về mặt pháp lý, và đủ dễ đọc dễ nhớ để khách hàng thật sự gọi tên đó ra. Nếu một cái tên không qua được ba cửa này, dù hợp mệnh đến đâu cũng không dùng được trong thực tế kinh doanh.
Phong thủy là lớp cân nhắc thứ tư, đứng sau ba cửa trên. Khi Anh Chị có trong tay vài phương án đã mạnh về định vị, đã tra cứu khả năng đăng ký và đã dễ đọc, đó là lúc phong thủy phát huy tác dụng thật sự: giúp chọn ra một trong số các phương án ngang nhau về chiến lược.
Rủi ro khi phong thủy đứng đầu bộ lọc
Khi ràng buộc số nét, ngũ hành hoặc cung mệnh được áp trước cả khi soi định vị và pháp lý, bộ lọc thu hẹp rất nhanh. Trong nhiều trường hợp, các tên còn lại sau bước lọc phong thủy không đọc tự nhiên, hoặc đã có nhãn hiệu tương tự đang được bảo hộ. Kết quả là Anh Chị phải chọn giữa tên hợp mệnh nhưng không đăng ký được, hoặc đặt lại từ đầu với nguồn tên đã cạn.
Lỗi phổ biến khác là để người tư vấn phong thủy chốt tên trước cả khi chiến lược thương hiệu được xác lập. Hai vai trò này cần tách bạch: người tư vấn phong thủy đưa ra tiêu chí về năng lượng theo quan niệm của hệ thống đó, còn người làm thương hiệu đưa ra tiêu chí về sức cạnh tranh, khả năng bảo hộ và hiệu quả truyền thông. Trộn lẫn hai lập luận này mà không tách bạch dẫn đến những buổi thảo luận rất khó kết thúc.
Khi nào phong thủy thật sự có ích
Để phong thủy lọc từ đầu: Anh Chị xác định ngũ hành, số nét trước rồi mới tìm tên phù hợp. Quy trình này có thể cho kết quả nếu ràng buộc không quá chặt, nhưng rủi ro cạn nguồn tên tăng lên đáng kể, đặc biệt khi ngành đã có nhiều nhãn hiệu đang hoạt động.
Phong thủy là niềm tin, cần nói thẳng điều đó
Phong thủy trong đặt tên là hệ thống niềm tin theo quan niệm truyền thống. Không có nghiên cứu kiểm chứng độc lập nào cho thấy tên hợp mệnh có tỷ lệ thành công trong kinh doanh cao hơn tên không hợp mệnh. Điều đó không có nghĩa là nó không có giá trị với Anh Chị, vì sự yên tâm và cam kết của người sáng lập với cái tên cũng là một yếu tố thật.
Nhưng cần tách bạch: khi Anh Chị nói "tên này tốt vì hợp phong thủy", đó là lý do cá nhân. Khi nói "tên này tốt vì phân biệt được với đối thủ và đã được bảo hộ", đó là lý do chiến lược. Hai loại lý do này không cần mâu thuẫn, nhưng không nên trộn vào một câu.
Sức mạnh của một cái tên đo bằng khả năng phân biệt, dễ đọc, dễ nhớ và khả năng được bảo hộ pháp lý. Các tiêu chí sở thích, dù nguồn gốc từ đâu, đứng sau các tiêu chí này.
INTA, Considerations in Selecting a Trademark. Tổng hợp thực hành Sinh Vũ Studio.
Cách Sinh Vũ xử lý thực tế
Khi dự án đặt tên bắt đầu, Sinh Vũ hỏi thẳng: phong thủy có là tiêu chí không, và ràng buộc cụ thể là gì. Nếu có, tiêu chí đó được ghi vào bản tóm tắt dự án cùng các tiêu chí khác để mọi người cùng thấy. Sau đó quy trình chạy theo thứ tự: định vị trước, pháp lý trước, ngôn ngữ trước. Đến vòng trình bày cuối, nếu còn vài phương án ngang nhau, Sinh Vũ đưa chúng qua lớp cân nhắc phong thủy cùng Anh Chị.
Cách này giữ cho quy trình không bị tắc nghẽn giữa chừng và giữ cho lập luận chiến lược không bị trộn lẫn với lập luận niềm tin. Anh Chị vẫn có cả hai, chỉ là theo đúng thứ tự.
Checklist quyết định
Chủ đề: Có nên để yêu cầu phong thủy giới hạn danh sách tên không. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com
Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.
Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.
Nguồn tham khảo
INTA, Considerations in Selecting a Trademark. Marty Neumeier, The Brand Gap. Kinh nghiệm thực hành đặt tên tại Sinh Vũ Studio.
Câu hỏi thường gặp
Nếu chủ doanh nghiệp rất coi trọng phong thủy, Sinh Vũ có từ chối không?
Không từ chối. Sinh Vũ hỏi rõ ràng buộc cụ thể ngay từ đầu, đưa vào bộ sàng như một tiêu chí đã khai báo. Điểm khác biệt là Sinh Vũ giữ tiêu chí cứng, bao gồm đăng ký được và dễ đọc, đứng trước, rồi trong số các phương án đã vượt qua các tiêu chí đó mới để phong thủy giúp chọn ra phương án sau cùng.
Nếu tên hợp mệnh nhưng trùng nhãn hiệu đang bảo hộ thì sao?
Tiêu chí cứng thắng. Một cái tên không đăng ký được là tên không dùng được về mặt pháp lý, dù hợp mệnh hay không. Sinh Vũ sẽ trình bày rõ lý do loại và đề xuất các phương án thay thế vẫn có thể đưa qua lớp cân nhắc phong thủy.
Ràng buộc số nét chữ Hán có áp dụng cho tên tiếng Việt không?
Đây là điểm nhiều người hỏi. Số nét tính theo chữ Hán là hệ thống riêng, không chuyển trực tiếp sang ký tự Latin hay chữ Quốc ngữ một cách nhất quán giữa các thầy phong thủy. Nếu Anh Chị muốn áp dụng, nên thống nhất với người tư vấn phong thủy về phương pháp tính cụ thể trước, rồi Sinh Vũ mới đưa tiêu chí đó vào bộ sàng.